Szukaj
Polub nas!
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (2 Votes)

(fot. Wikimedia Commons)Stare jak świat

Kto i kiedy po raz pierwszy wyprodukował wino, tego nie wie nikt. W każdym razie pomysł był dobry, ba! – wyśmienity, uszczęśliwił przecież podniebienia setek generacji. Stać się to musiało bardzo dawno, bowiem pierwsze wzmianki o winie pochodzą sprzed 5 tysięcy lat, a zostały znalezione pośród pism obrazkowych starożytnych Egipcjan i Babilończyków. Najstarszy namacalny dowód w postaci butelki wina odkryto w grobowcu chińskim, datowanym na rok 1300 przed Chrystusem. O wyrobie wina w Palestynie wspomina Biblia, swoiste peany na jego temat pieli starożytni Grecy i Rzymianie. Wiadomo też, że ludzie prehistoryczni hodowali winorośl. Należy się więc spodziewać, że i oni byli smakoszami wina, ponieważ owoce tej rośliny zamieniają się w napój w sposób naturalny. Wniosek jest prosty – wino jest stare jak świat...

Rozprzestrzeniło się wraz z cywilizacją z Bliskiego Wschodu do Europy, gdzie według historyków regularna produkcja win rozpoczęła się w latach 50. poprzedniej ery. W okresie 500-1400 roku Europa stała się światowym centrum produkcji tego trunku. Z uwagi na rolę wina we mszy i innych obrzędach religijnych, winotwórstwo popierał także Kościół rzymskokatolicki, który cieszył się w tym czasie ogromnymi wpływami.

Na kontynent amerykański wino przywędrowało wraz z Hiszpanami w późnych latach wieku XVI – najpierw do Meksyku. W końcu wieku XVII misjonarze franciszkańscy przywieźli europejski napitek na ziemie zwane dzisiaj Kalifornią. Na długo zanim przybyli Europejczycy, na wschodnich terenach dzisiejszej Ameryki rosła dzika winorośl, jednakże osiedli tam koloniści, mimo ponad 200-letnich prób, nie potrafili jej „ujarzmić”. Sprowadzali też sadzonki z Europy, lecz delikatne rośliny nie wytrzymywały ostrych amerykańskich zim. W efekcie pod koniec wieku XVIII udało się opanować dzikie wino gatunku Vitis labrusca i od tej pory stało się ono podstawowym przy produkcji win na wschodnich terenach Ameryki.

Wino należy do łagodnych napojów alkoholowych i produkowane jest ze świeżych, dojrzałych winogron. Można je także robić z innych owoców i roślin, jak na przykład: jabłek, wiśni, porzeczek czy dzikiej róży, jednakże słowo „wino” odnosi się przede wszystkim do wina gronowego.

Przez wieki stosowane było jako dodatek do wszelkiego rodzaju potraw, do celebracji najrozmaitszych uroczystych okazji, jako przyprawa, a także jako lekarstwo. Rolę medykamentu pierwsi przypisali mu starożytni Grecy, jednakże do dzisiaj wielu lekarzy zaleca je przy schorzeniach układu trawiennego czy usuwania stresów. Wino sprawuje także ważne miejsce w wielu obrządkach religijnych różnych wyznań.

Pije się je przede wszystkim dla przyjemności, dla podniesienia walorów smakowych potraw, z którymi jest podawane. Dla wielu nacji, na przykład dla Francuzów czy Włochów, jest ono podstawą prawie każdego posiłku – bez wina nie ma po prostu przyjemności jedzenia. Produkowane jest chyba we wszystkich krajach świata, ale najlepsze wina, o światowej renomie i marce, pochodzą z Francji, Włoch, Niemiec i Stanów Zjednoczonych.

Wina francuskie uważane są za najlepsze z najlepszych ze względu na bardzo wysoką jakość i różnorodność smakową. Główne regiony, gdzie uprawiane są winorośla, to Bordeaux, Burgundia i Szampania.

Region Bordeaux, okalający miasto o tej samej nazwie, produkuje głównie czerwone i białe wina. Czerwone bordeaux zwane jest również claret.

Region Burgundii we wschodniocentralnej Francji także słynie z win czerwonych i białych. Najlepsze z burgundzkich winnic rozciągają się od Dijon do południowo-zachodnich okolic Beaune, na przestrzeni około 30 mil. Tam też, w paśmie zwanym Côte d’Or, wytwarza się popularnego czerwonego burgunda – beaujolais. Do najlepszych natomiast białych win z tego regionu zalicza się chablis, montrachet i pouilly-fruissé.

Region Champagne słynie przede wszystkim z wyprodukowanych tam po raz pierwszy win musujących.

W latach dwudziestych XX wieku, z powodu pewnego chaosu w nazewnictwie win, rząd francuski ustalił, jakie winnice mają prawo do jakich nazw. Plantatorzy z Burgundii zostali nakłonieni do butelkowania własnych win i odpowiedniego ich opisywania na nalepkach, co gwarantuje autentyczność trunku. Od 1930 roku praktykę tę stosują również producenci z Bordeaux. Można więc kupować najlepsze wina światowe z całkowitym zaufaniem i pewnością ich pochodzenia.

(fot. Wikimedia Commons)Wina niemieckie to przede wszystkim wina białe. Główne z nich – wina reńskie i mozelskie (rhine i mosel) pochodzą z dolin rzek, od których przyjęły swe nazwy: Renu i Mozeli (Moselle). Wina te zyskały sobie szeroką sławę, zaś ich imitacje na podstawie oryginalnych receptur powstają w wielu krajach, między innymi w USA.

Włochy to drugi po Francji kraj pod względem znakomitości win. Winorośl uprawia się w całej niemal Italii, jednakże najlepsze pochodzą z północnego regionu Piedmont. Tamtejsze wina to między innymi: asti, spumante, barbaresco i barolo. Chianti, najbardziej rodzime z włoskich win, pochodzi z Toskanii położonej na zachodzie kraju.

Kolej na wina amerykańskie, które generalnie można podzielić na dwie grupy: kalifornijskie, stanowiące ponad 85 procent wszystkich win produkowanych w USA, i wschodnioamerykańskie. Wina kalifornijskie w dużej mierze zbliżone są do podstawowych europejskich, ponieważ robione są z tych samych rodzajów winogron, należących do gatunku Vitis vinifera. Najlepsze kalifornijskie wina pochodzą z przybrzeżnych terenów w pobliżu Zatoki San Francisco.

Wina z terenów wschodnich USA produkowane są z oryginalnych, „narodowych” winogron, głównie z rodzaju Vitis labrusca. Za region przodujący w produkcji win na Wybrzeżu Wschodnim uznawany jest stan Nowy Jork.

Do znanych win produkowanych w innych krajach niż wymienione zaliczają się: porto, rodem z Portugalii, hiszpańska sherry, malaga, portwein i madera.

Eksperci klasyfikują wina na wiele sposobów – jedni według krajów, z których wina pochodzą, inni według rodzajów i gatunków. Jednakże większość amatorów tych wyśmienitych trunków dzieli je na sześć głównych klas, w zależności od tego, kiedy i do jakich potraw są serwowane.

Aperitify pobudzają apetyt. Podawane są osobno lub z przekąskami, przed daniami głównymi. Ich zawartość alkoholowa waha się w granicach 15-20 procent. Występują w różnych smakach – od słodkich do wytrawnych (niesłodkich). Bardziej popularne są jednak aperitify wytrawne, ponieważ słodkie zazwyczaj kolidują ze smakiem potraw zasadniczych. Do najlepszych aperitifów należą sherry i wermut.

Czerwone wina stołowe znakomicie współgrają z czerwonym mięsem, dziczyzną, spaghetti a także potrawami ostrymi i pikantnymi, bogatymi w zioła i przyprawy. Wina te, jak wszystkie stołowe, zawierają od 8 do 15 procent alkoholu. Najpopularniejsze to: burgund, claret i chianti. Czerwone wina podaje się w temperaturze pokojowej.

Rosé (różowe) stołowe uważane są za wina „uniwersalne”, pasujące do każdego rodzaju potraw, bowiem łączą w sobie charakterystyczne cechy win czerwonych i białych. Podaje się je schłodzone, podobnie jak wina białe. Najlepsze wina różowe produkowane są z winogron gatunku grenache.

Białe wina stołowe podaje się do potraw o smakach delikatnych, jak kurczaki i ryby. Kolor tych win zmienia się od bladego do nasyconego złotego, a różnorodność smaku od słodkiego do mocno wytrawnego. Najpopularniejsze wina białe to chablis, chardonnay, reńskie i sauterne.

(fot. Wikimedia Commons)Wina deserowe są słodkie i bogate smakowo. Podaje się je do deserów lub same, zazwyczaj nieschłodzone. Zawierają 15-20 procent alkoholu. Madera, muszkat, porto i słodkie sherry należą do najpopularniejszych win tej klasy.

Wina musujące można serwować do każdego rodzaju potraw przed, w trakcie lub po jedzeniu. Podaje się je zmrożone. Zawierają od 10 do 14 procent alkoholu. Typy szampana – od wytrawnego do słodkiego – to w kolejności: brut, extra dry, sec, demisec i najsłodszy deux. Do najwyśmienitszych z tych win należy champagne (szampan), inne to champagne rosé, sparkling (musujący) burgundy i sparkling rosé.

Wina nie należy podawać z daniami zawierającymi szparagi i karczochy, do sałatek przyprawianych octem winnym, ani z potrawami na bazie sosu vinaigrette, curry i pomarańczy. Również ryby o mocno „rybim” smaku, sosy jak diable, remoulade, poivrade i majonez burzą subtelność bukietu win, które im towarzyszą.

Żadnego wina nie należy pić, zanim nie ukończy roku. Białe wina, z wyjątkiem słodkich, które mogą być przechowywane dłużej, powinny być wypite przed upływem dziesięciu lat od ich wyprodukowania. Wina czerwone natomiast, jeśli są odpowiednio przechowywane, nabierają bukietu (smaku), a przede wszystkim wartości z biegiem lat. Oczywiście, w dużej mierze zależy to od ich klasy i zawartości alkoholu. Mogą być przechowywane przez wieki, zyskując z każdym minionym rokiem na walorach i... wartości. Dowodem na to niech będzie fakt, że za butelkę Château Lafitte z rocznika 1787 Amerykanin Christopher Forbes zapłacił w grudniu 1985 roku 105 tys. funtów szterlingów (około 200 tys. dolarów!). Butelka posiadała wygrawerowane inicjały Thomasa Jeffersona, trzeciego prezydenta Stanów Zjednoczonych, co z pewnością mocno podbiło jej cenę, jednakże przede wszystkim zapłacono za wino. Paradoksem jest, że nigdy go nie spróbowano. W rok po tym niezwykle kosztownym zakupie, zmurszały już korek, który pod wpływem świateł wystawy, gdzie wino było eksponowane, wysechł i eksplodował, spowodował przy okazji zniszczenie cennej zawartości butelki.

Monika Pawlak